วันเสาร์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569

โรงเรียนทอสีได้รับความเมตตาจาก พระพรหมพัชรญาณมุนี (ท่านเจ้าคุณอาจารย์ชยสาโร) มานำปฏิบัติธรรมผู้ปกครองทอสีและปัญญาประทีป

พุทธศาสนาเป็นศาสนาเแห่งการกระทำฉะนั้นคุณอาจจะเชื่อในปรัชญาที่ฟังแล้วดูสวยงามมากเป็นอุดมการณ์ที่ฟังแล้วซาบซึ่ง พุทธศาสนาไม่สนใจเท่าไหร่ สนใจว่าชีวิตจริงแต่ละวัน ทำอะไรบ้าง พูดอะไรบ้าง คิดอะไรบ้าง เราจะดูความจริงจากการกระทำ ไม่ดูความจริงจากคำพูด หรือทฤษฎีความเชื่อในคัมภีร์เป็นต้น เอกลักษณ์ของพระพุทธศาสนาที่ชัดเจนมากคือ คำสอนของพระพุทธเจ้าตั้งแต่ต้น ตั้งแต่ธรรมจักรกัปวัตนสูตร พุทธองค์เริ่มต้นในชีวิตจริงของมนุษย์ว่าเป็นอย่างไรบ้าง มีทุกข์เพราะเกิดแก่เจ็บตายใช่ไหม มีทุกข์เพราะต้องอยู่กับบางสิ่งบางอย่างที่ไม่ชอบหรือคนที่ไม่ชอบ หรือเราไม่สามารถอยู่ได้กับคนที่เราชอบ เราไม่สามารถได้ในทุกสิ่งทุกอย่างที่ตัวเองอยากได้ เราต้องมีความพลัดพรากจากทุกสิ่งทุกอย่างที่ชอบ

คือเอาเรื่องจริงของมนุษย์มาพูดเป็นที่ตั้งของศาสนา ไม่เอาความเชื่อในสิ่งเหนือเมฆซึ่งมนุษย์เราไม่สามารถพิสูจน์ได้ คือคำว่าพิสูจน์แม้ว่าเป็นคำที่มีน้ำหนักมีความสำคัญมากในพุทธศาสนา แต่ในศาสนาอื่นไม่เพราะอะไร เพราะถือว่ามนุษย์ไม่มีคุณสมบัติพอที่จะพิสูจน์คำสอนทางศาสนาได้ ความพยายามที่จะพิสูจน์ว่าจริงหรือไม่จริง แต่ก็จะทำให้ความศรัทธาหวั่นไหว อย่าไปคิดในสิ่งใดที่จะทำให้สงสัย แต่ในทางพุทธศาสนา พุทธองค์ชวนสงสัย ควรจะสงสัยในบ้างสิ่งบ้างอย่าง ไม่งั้นจะงมงาย สิ่งนี่คืออะไร บุญคืออะไร บาปคืออะไร กุศลคืออะไร อกุศลคืออะไรความเจริญคืออะไร ความเสื่อมคืออะไร ท่านต้องการให้เราสงสัย แต่คำสอนของพุทธองค์ ซึ่งมีสองหมวดหรือสองหัวข้อใหญ่ 1.เป็นเรื่องการวิเคราะห์ปัญหาของมนุษย์ 2.พฤติกรรมปัญหาของมนุษย์

หนึ่งคือวิเคราะห์ว่าที่มนุษย์เป็นทุกข์และมนุษย์ขาดความสุขที่แท้จริงเป็นอย่างไรบ้างลองวิเคราะห์ดู ลองวิเคราะห์เหตุปัจจัยที่เป็นเช่นนั้นแต่ว่าพุทธองค์ก็เคยค้นคว้าในปรัชญาในศาสนาต่าง ๆ ว่า ชีวิตของมนุษย์ที่มีปัญหาตลอด เป็นเพราะการดลบันดาลของพระผู้เป็นเจ้าหรือไม่ เป็นไปตามกรรมเก่าหรือไม่ เป็นไปตามพรหมลิขิตหรือไม่ เป็นโดยบังเอิญหรือไม่ พุทธองค์ได้ทรงค้นคว้าหมดจนกระทั้งพุทธองค์สรุปออกมา ไม่ใช่สิ่งเหล่านั้น มนุษย์เราขาดความสุขที่แท้จริงเพราะไม่เข้าใจชีวิตในโลกตามความเป็นจริง ฉะนั้นแนวทางการปฏิบัติของพุทธศาสนิกชนไม่ใช่สงสัยไปสู่ความเชื่อที่มั่นคงแต่เกิดจากโมฆะหรือจากอวิชชา ไปสู่วิชชา และจะดำเนินชีวิตอย่างไรถึงจะมีปัญญากำกับจะมีปัญญานำทาง พุทธองค์จึงตรัส อริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นเรื่องการฝึกทางด้านความคิดการเข้าใจมุมมองต่อชีวิต ค่านิยม เป็นจุดเริ่มต้น ฝึกเรื่องความคิด ความคิดแบบไหนควรสนับสนุนความคิดแบบไหนควรจะปล่อยวาง อันนี้ก็เริ่มต้นในด้านปัญญา ในด้านพฤติกรรมอาจจะเป็นเรื่องของศีลทั้งการกระทำ ทั้งวาจา เรื่องของอาชีพคือศีลในทางพุทธศาสนาไม่ได้จบที่ศีล 5 ศีล 5 จะถือว่าเป็นรักษามาตรฐานต่ำสุด แต่ในอริยมรรคมีองค์ 8 พูดถึงเรื่องอาชีพด้วย จงประกอบอาชีพในลักษณะที่อย่างน้อยไม่ขัดกับหลักธรรม เป็นอุปสรรคต่อการระลึกปฏิบัติถ้าสอดคล้อง ถ้าเอื้อต่อการปฏิบัติก็ยิ่งดีแต่อย่างน้อยอย่าให้มันไปทางตรงข้าม

ส่วนหนึ่งของธรรมบรรยายโดยท่านเจ้าคุณอาจารย์ชยสาโร

ลูกศิษย์ขอกราบขอบพระคุณในความเมตตาของท่านอาจารย์ด้วยความเคารพอย่างสูง